ICE Gözaltısında Bond Duruşması Reddedildiyse: 2026 Habeas Corpus Rehberi

İçindekiler

• Temmuz 2025 Politika Değişikliği Neyi Değiştirdi?
• 8 U.S.C. § 1225 ile § 1226 Arasındaki Temel Fark
• Federal Mahkemelerin Hükümetin Yorumuna Karşı Kullandığı Dört Ana Gerekçe
• Laken Riley Act Neden Bu Tartışmada Kullanılıyor?
• 2026 Circuit Split: Hangi Federal Mahkeme Ne Karar Verdi?
• Olumlu Circuit Kararları Ne Söylüyor?
• Fifth ve Eighth Circuit’te Durum Neden Daha Zor?
• First Circuit ve Supreme Court İhtimali
• Federal Habeas Corpus Başvurusu Nasıl İşler?
• Uzayan Gözaltıya Dayalı Due Process İddiası
• Hangi Dosyalar Federal Habeas İncelemesine Daha Uygun Olabilir?
• Kaynaklar ve İleri Okuma

Bu sorun Temmuz 2025’te belirgin biçimde büyüdü. DHS ve ICE, ABD’ye denetimden geçmeden giren kişilerin, ülkede ne kadar uzun süredir yaşadıklarına bakılmaksızın, 8 U.S.C. § 1225(b)(2) kapsamında zorunlu gözaltına tabi tutulabileceğini savunmaya başladı. Ardından göçmenlik hakimleri, çok sayıda dosyada kefalet duruşması (bond hearing) yapmaya yetkileri bulunmadığı sonucuna vardı. Gozel Law’un ICE gözaltısı, bond ve habeas corpus rehberi, bu iki hukuki yol arasındaki temel farkları ayrıca açıklamaktadır.

Federal mahkemelerde verilen 2026 kararları ise ülke çapında tek bir cevap oluşturmadı. İkinci, Altıncı ve On Birinci Circuit mahkemeleri, ülke içinde yakalanan uzun süreli sakinlerin gözaltısında genel olarak § 1226(a)’nın uygulanması gerektiği sonucuna vardı. Yedinci Circuit’te gözaltındaki kişiler lehine sonuç çıkmasına rağmen, hakimler aynı hukuki gerekçede birleşmedi. Beşinci ve Sekizinci Circuit ise hükümetin § 1225(b)(2) yorumunu kabul eden kararlar verdi. Beşinci Circuit’in 2 Temmuz 2026 tarihli ve 90 gün içinde duruşma öngören ayrı bir due process kararı da 10 Temmuz’da en banc inceleme için kaldırıldı. Bu nedenle kişinin nerede gözaltında tutulduğu, hangi federal mahkemeye başvurulabileceğini ve hangi argümanların öne çıkacağını doğrudan etkileyebilir.

Temmuz 2025 Politika Değişikliği Neyi Değiştirdi?

Uzun yıllar boyunca genel uygulama şuydu: ABD’ye denetimden geçmeden giren ancak daha sonra ülke içinde yaşayan bir kişi ICE tarafından yakalandığında, gözaltı süreci çoğunlukla 8 U.S.C. § 1226 kapsamında değerlendirilirdi. Bu düzenleme, belirli zorunlu gözaltı istisnaları dışında, kişinin göçmenlik hakiminden bond talep edebilmesine imkan tanır. Hakim, kişinin kaçma riski veya toplum için tehlike oluşturup oluşturmadığı gibi kişisel unsurları değerlendirebilirdi.

2025’te benimsenen yeni yaklaşım ise denetimden geçmeden giriş yapan kişileri “admission için başvuran kişi” olarak sınıflandırıp 8 U.S.C. § 1225(b)(2) kapsamında tutmayı hedefledi. Bu hüküm uygulandığında, olağan göçmenlik mahkemesi bond süreci kullanılamaz. Hakimin kişisel koşulları incelemesinden önce, hukuki yetki kapısı kapanmış olur.

Bu değişiklik, yalnızca sınırda yeni yakalanan kişileri değil, yıllar önce giriş yapmış ve daha sonra ülke içinde yaşayan kişileri de etkiledi. ICE operasyonları sırasında ne yapılması gerektiğine ilişkin temel haklar için ICE kapınıza gelirse ne yapmalısınız? rehberine de bakabilirsiniz.

Eski uygulamada birkaç gün veya hafta içinde bond talep edebilecek bir kişi, yeni sınıflandırma altında bireysel bir gözaltı değerlendirmesi yapılmadan tutulabilir. Aileye, avukata ve delillere erişim zorlaştıkça, devam eden sınır dışı davasının hazırlanması da güçleşebilir.

Matter of Yajure Hurtado Kararı Neden Önemli?

Board of Immigration Appeals, Matter of Yajure Hurtado, 29 I&N Dec. 216 (BIA 2025) kararında, ABD’de kabul edilmeden bulunan kişilerin § 1225(b)(2) kapsamında zorunlu gözaltıya tabi olabileceği sonucuna vardı. BIA’ya göre, kişi daha önce ülke içine girmiş olsa bile hukuken “applicant for admission” sayılabilir. Bu karar göçmenlik hakimlerinin bond taleplerini yetki yokluğu gerekçesiyle reddetmesinin temel dayanaklarından biri haline geldi.

Kararın pratik etkisi büyüktür. Kişinin ABD vatandaşı eşi veya çocukları bulunması, düzenli çalışması, sabıka kaydının olmaması ya da yıllarca ICE kontrollerine katılması, göçmenlik hakiminin yetki analizini tek başına değiştirmez. Önce hangi gözaltı hükmünün uygulandığı belirlenir; bireysel bond unsurları ancak yetkili bir duruşma varsa incelenir.

BIA kararları göçmenlik hakimlerini bağlasa da federal mahkemeler, federal kanunun nasıl yorumlanacağı ve gözaltının Anayasa’ya uygun olup olmadığı konusunda bağımsız inceleme yapabilir. Bu nedenle Yajure Hurtado sonrasında federal habeas corpus davaları kritik hale gelmiştir.

8 U.S.C. § 1225 ile § 1226 Arasındaki Temel Fark

Uyuşmazlığın merkezinde iki ayrı gözaltı düzenlemesi bulunur. 8 U.S.C. § 1226, genel olarak ABD içinde yakalanan ve hakkında sınır dışı işlemleri devam eden kişilerin gözaltısını düzenler. § 1226(a), belirli istisnalar dışında, bond veya şartlı salıverme değerlendirmesine imkan tanır. § 1226(c) ise belirli suçlar ve diğer açıkça sayılan durumlar için zorunlu gözaltı öngörür.

§ 1225(b)(2) ise metin ve tarihsel bağlam bakımından admission süreciyle bağlantılıdır. Hükümet, “applicant for admission” tanımının ülkeye denetimden geçmeden giren herkesi kapsadığını savunur. Buna karşı çıkan mahkemeler ise hükümde ayrıca kullanılan “seeking admission” ifadesinin güncel olarak ülkeye giriş arayan kişilere işaret ettiğini, yıllardır ülke içinde yaşayan kişileri otomatik biçimde kapsamadığını belirtir.

Bu davalardaki asıl soru, kişinin göçmenlik yardımına hak kazanıp kazanmadığı değildir. İlk soru, hükümetin kişiyi hangi kanun kapsamında ve bond imkanı olmadan tutabileceğidir.

Federal Mahkemelerin Hükümetin Yorumuna Karşı Kullandığı Dört Ana Gerekçe

Hükümetin yorumunu reddeden veya sorgulayan federal hakimler, büyük ölçüde dört hukuki eksen üzerinde durmaktadır. Bu gerekçelerin her biri farklı ağırlık taşısa da birlikte değerlendirildiğinde § 1226(a) lehine güçlü bir yorum çerçevesi oluşturabilir.

• Kanunun açık dili: “Applicant for admission” ve “seeking admission” ifadelerinin aynı anlama gelmediği; Kongre’nin iki farklı ifade kullanmasının hukuki bir sonuç doğurması gerektiği savunulur.
• Kanunun yapısı: § 1225’in admission ve sınır incelemesiyle, § 1226’nın ise ülke içindeki yakalama ve gözaltıyla bağlantılı hükümler içerdiği vurgulanır.
• Yaklaşık otuz yıllık idari uygulama: 1996’dan 2025’e kadar hükümetin ülke içinde yakalanan birçok kişiyi § 1226 kapsamında değerlendirmiş olması, yeni yorumun kanunda baştan beri bulunan açık bir yetki olmadığı iddiasını güçlendirir.
• Anayasal sorunlardan kaçınma: Hükümetin yorumunun, yıllardır ABD’de yaşayan çok geniş bir grubu bireysel duruşma olmadan gözaltında tutma sonucuna yol açması ciddi due process soruları doğurur.

Altıncı Circuit’in Lopez-Campos kararı, özellikle metindeki iki ayrı ifadenin birbirine eşitlenemeyeceğine odaklandı. İkinci ve On Birinci Circuit kararları ise metin, yapı, tarihsel uygulama ve anayasal kaygıları birlikte ele aldı. Yedinci Circuit’te ise gözaltındaki kişiler lehine sonuç çıkmış olsa da statutory yorum konusunda çoğunluk görüşü oluşmadı.

Laken Riley Act Neden Bu Tartışmada Kullanılıyor?

Kongre, 29 Ocak 2025’te yürürlüğe giren Laken Riley Act ile § 1226(c)’ye yeni bir zorunlu gözaltı kategorisi ekledi. Değişiklik, denetimden geçmeden girişle bağlantılı inadmissibility hükümlerine tabi olup belirli suçlarla suçlanan, yakalanan veya mahkum edilen kişileri kapsar.

Hükümetin § 1225(b)(2) yorumuna karşı çıkan taraflar şu soruyu sorar: Eğer denetimden geçmeden giriş yapan herkes zaten § 1225 altında zorunlu gözaltıya tabi ise, Kongre neden 2025’te aynı grubun belirli suçlarla bağlantılı bir bölümünü § 1226(c)’ye ayrıca ekledi? Bu argümana göre hükümetin yorumu, yeni değişikliğin önemli bir kısmını gereksiz hale getirir.

Hükümet ise iki düzenlemenin farklı amaçlara hizmet ettiğini ve Laken Riley Act’in yalnızca mevcut sistemi genişlettiğini savunur. Sonuç olarak bu değişiklik tek başına uyuşmazlığı çözmez; ancak statutory yapı analizinde önemli bir dayanak haline gelmiştir.

2026 Circuit Split: Hangi Federal Mahkeme Ne Karar Verdi?

Temmuz 2026 itibarıyla federal temyiz mahkemeleri aynı statutory soruya farklı cevaplar vermektedir. Bu ayrım yalnızca teorik değildir. Habeas dilekçesi kural olarak kişinin fiziksel olarak tutulduğu federal district içinde açıldığı için, ICE tarafından başka bir eyalete transfer edilmek uygulanacak Circuit hukukunu değiştirebilir.

Olumlu Circuit Kararları Ne Söylüyor?

Second Circuit: Cunha v. Freden

Second Circuit, 28 Nisan 2026’da § 1226(a)’nın uygulanması gerektiğine karar verdi ve district court’un habeas relief kararını onadı. Mahkeme, kanunun dili ve yapısının yanı sıra yaklaşık otuz yıllık idari uygulamayı da değerlendirdi. Karar, ülke içinde uzun süredir yaşayan bir kişinin sınırda admission arayan biriyle aynı şekilde ele alınamayacağını kabul etti.

Sixth Circuit: Lopez-Campos v. Raycraft

Sixth Circuit, 11 Mayıs 2026’da birleştirilmiş dosyalarda district court kararlarını onadı. Mahkeme, § 1225(b)(2)(A)’daki “applicant for admission” ile “seeking admission” ifadelerini ayrı ayrı değerlendirdi ve ülke içinde yıllardır yaşayan kişilerin otomatik olarak mandatory detention hükmüne sokulamayacağı sonucuna vardı.

Eleventh Circuit: Alvarez v. Warden

Eleventh Circuit, 6 Mayıs 2026’da hükümetin iç bölgede yakalanan ve daha önce kabul edilmemiş herkesi sınırsız biçimde § 1225’e tabi tutamayacağına karar verdi. Mahkeme, admission süreci ile ülke içindeki removal sürecinin farklı statutory düzenlemelere bağlı olduğunu vurguladı.

Seventh Circuit: Parçalı Bir Sonuç

Castañon-Nava kararında Judge Lee, § 1225(b)(2)(A)’nın iç bölgede yaşayan kişiler için hükümetin ileri sürdüğü geniş mandatory detention yetkisini vermediği sonucuna vardı. Judge Pryor ise davacıların lehine farklı bir consent decree gerekçesiyle oy kullandı. Judge Kirsch karşı görüş yazdı. Bu nedenle davacılar sonucu kazandı, ancak statutory yorum konusunda üç hakimden oluşan bağlayıcı bir çoğunluk kurulmadı.

Olumlu Circuit kararlarının ortak noktası şudur: Kanunda “ülkeye giriş arayan kişi” ile “yıllardır ülke içinde yaşayan kişi” arasında kurulan fark göz ardı edilemez.

Fifth ve Eighth Circuit’te Durum Neden Daha Zor?

Fifth Circuit, Buenrostro-Mendez v. Bondi kararında hükümetin yorumunu kabul etti. Mahkeme, denetimden geçmeden giriş yapan kişinin “applicant for admission” sayılmasının § 1225(b)(2) mandatory detention hükmünü harekete geçirdiği sonucuna vardı. Bu karar Texas, Louisiana ve Mississippi’de district court’ları bağlayan önemli bir engeldir.

Fifth Circuit’te 2 Temmuz 2026’da verilen ayrı bir panel kararı, belirli uzun süreli gözaltılarda en geç 90 gün içinde hearing yapılması gerektiğini kabul etti. Ancak tam mahkeme 10 Temmuz’da dosyayı kendi inisiyatifiyle en banc incelemeye aldı ve panel kararını kaldırdı. Dolayısıyla şu anda Fifth Circuit’te bağlayıcı bir 90 günlük otomatik hearing kuralı yoktur. En banc karar, prolonged detention ve due process stratejisini yeniden şekillendirebilir.

Eighth Circuit de Herrera Avila v. Bondi kararında hükümetin statutory yorumunu kabul etti. Ayrıca Banyee v. Garland, removal proceedings sürerken yalnızca gözaltı süresine dayalı due process iddiaları bakımından oldukça olumsuz bir emsal oluşturur. Bu Circuit’te dosyanın statutory sınıflandırması, final removal order durumu ve gözaltının gerçek amacı çok dikkatli ayrıştırılmalıdır.

First Circuit ve Supreme Court İhtimali

First Circuit, Guerrero Orellana v. Moniz dosyasında Mayıs 2026’da sözlü savunmayı dinledi. District court, New England’daki belirli bir sınıf için bond duruşmalarının kategorik biçimde reddedilmesini hukuka aykırı bulmuştu. Temmuz 2026 itibarıyla appellate karar beklenmektedir.

Federal Circuit’ler arasındaki bu açık uyuşmazlık, Supreme Court incelemesi ihtimalini artırır. Yine de Supreme Court’un dosyayı kabul edip etmeyeceği, hangi davayı seçebileceği ve ne zaman karar vereceği önceden bilinemez. Gözaltındaki bir kişinin aylarca beklemesi gerektiği için yalnızca gelecekteki bir Supreme Court kararına güvenmek çoğu dosyada pratik bir strateji değildir.

Federal Habeas Corpus Başvurusu Nasıl İşler?

Habeas corpus, bir kişinin özgürlüğünün hükümet tarafından hukuka uygun biçimde kısıtlanıp kısıtlanmadığını federal hakimin incelemesini sağlayan bir hukuki yoldur. Göçmenlik bağlamında habeas dilekçesi, çoğu zaman removal order’ın esasını değil, kişinin mevcut gözaltısının yasal dayanağını ve gerekli usuli güvencelerin sağlanıp sağlanmadığını hedefler. Kavramın daha geniş açıklaması için habeas corpus nedir? rehberini inceleyebilirsiniz.

Başvuru genellikle 28 U.S.C. § 2241 kapsamında yapılır. Talep dosyanın koşullarına göre değişebilir: § 1226(a)’nın uygulandığının ilan edilmesi, göçmenlik hakimi önünde hızlı bir bond duruşması, anayasal hearing veya istisnai durumlarda doğrudan serbest bırakılma istenebilir.

Başvuru Nerede Yapılır?

Genel kural, habeas dilekçesinin kişinin fiziksel olarak tutulduğu yerdeki federal district court’a sunulmasıdır. Kişinin ailesinin yaşadığı eyalet veya removal davasının görüldüğü göçmenlik mahkemesi farklı bir yerde olabilir. Bu nedenle gözaltı merkezinin tam adresi ve olası transfer bilgisi ilk aşamada doğrulanmalıdır.

Respondent Olarak Kim Gösterilir?

Habeas doktrinindeki “immediate custodian” kuralı nedeniyle, genellikle kişinin tutulduğu tesisin warden’ı temel respondent olarak gösterilir. Dosyanın yapısına göre ICE ve DHS yetkilileri de eklenebilir. Yanlış respondent veya yanlış district seçimi, acil bir dosyada önemli zaman kaybına yol açabilir.

Dilekçede Hangi Bilgiler Bulunur?

• Gözaltı bilgileri: Yakalanma tarihi, yakalanma yeri, mevcut tesis ve bilinen transfer planları.
• Göçmenlik geçmişi: Giriş şekli, ABD’de geçirilen süre, devam eden removal dosyası ve varsa önceki statüler.
• Bond süreci: Göçmenlik hakiminin verdiği yetkisizlik kararı, bond talebinin nasıl sonuçlandığı ve ilgili kayıtlar.
• Statutory iddia: Neden § 1226(a)’nın uygulanması ve bond duruşması yapılması gerektiği.
• Anayasal iddia: Gözaltının süresi, hearing yokluğu ve diğer özel koşulların due process ihlali oluşturup oluşturmadığı.
• Talep edilen relief: Bond hearing, bağımsız custody hearing, hızlandırılmış inceleme veya uygun dosyada serbest bırakılma.

Süreç Ne Kadar Sürer?

Tek bir standart süre yoktur. Acil motion, temporary restraining order veya hızlandırılmış briefing talebi sunulabilir. Olumlu bağlayıcı emsal bulunan Circuit’lerde süreç daha hızlı ilerleyebilir; ancak hükümetin itirazı, transfer, eksik kayıt veya appellate gelişmeler süreyi uzatabilir. Federal mahkemenin habeas relief vermesi otomatik olarak kişinin serbest bırakılacağı anlamına gelmez. Sık görülen sonuç, belirli süre içinde bond veya custody hearing yapılmasıdır.

Uzayan Gözaltıya Dayalı Due Process İddiası

Statutory § 1225–§ 1226 tartışması her dosyada başarıya ulaşmayabilir. Bu durumda kişinin uzun süre bireysel hearing olmadan tutulması ayrı bir due process iddiası doğurabilir. Ancak burada önemli bir ayrım vardır: Her göçmenlik gözaltısı için otomatik bir “altı aylık bond kuralı” bulunmaz.

Zadvydas v. Davis kararındaki altı aylık varsayım, esas olarak final removal order sonrasında 8 U.S.C. § 1231 kapsamında tutulan ve removal’ı makul biçimde öngörülemeyen kişilerle ilgilidir. Removal proceedings henüz sonuçlanmamışsa, mahkemeler çoğunlukla farklı ve olaya özgü testler kullanır.

Pre-removal detention dosyalarında değerlendirilebilecek unsurlar şunlardır:

• Toplam gözaltı süresi ve beklenen kalan süre.
• Gecikmenin hangi taraftan kaynaklandığı ve kişinin meşru savunma haklarını kullanıp kullanmadığı.
• Gözaltı koşullarının cezai hapis koşullarına ne ölçüde benzediği.
• Removal kararının çıkma ve fiilen uygulanma ihtimali.
• Hükümetin tehlike veya kaçma riski konusunda bireysel delil sunup sunmadığı.
• Kişinin sağlık durumu, aile bağları ve diğer özel koşulları.

Fifth Circuit’in 2 Temmuz 2026 tarihli panel kararı bu alanda 90 günlük bir hearing yaklaşımı benimsemişti; ancak karar 10 Temmuz’da kaldırıldığı için şu anda emsal değildir. Eighth Circuit’in Banyee kararı ise yalnızca süreye dayalı due process iddiaları açısından önemli bir engeldir. Dolayısıyla prolonged detention stratejisi, Circuit’e ve kişinin hangi kanun kapsamında tutulduğuna göre ayrı ayrı kurulmalıdır.

Hangi Dosyalar Federal Habeas İncelemesine Daha Uygun Olabilir?

Hiçbir özellik tek başına başarı garantisi vermez. Yine de aşağıdaki unsurlar, federal habeas değerlendirmesinde sıkça önem taşır:

• Ülke içinde yakalanma: Kişi sınır veya port of entry’de değil, uzun süreli ikametinden sonra iç bölgede gözaltına alınmıştır.
• Bond yetkisinin reddedilmesi: Göçmenlik hakimi, Yajure Hurtado veya § 1225 gerekçesiyle hearing yapamayacağını belirtmiştir.
• § 1226(c) kapsamına giren açık bir zorunlu gözaltı nedeni bulunmaması: Suç kayıtları ve inadmissibility hükümleri ayrıntılı incelenmelidir.
• Olumlu Circuit hukuku: Kişi Second, Sixth veya Eleventh Circuit içinde tutulmaktadır ya da dosyada yararlanılabilecek başka bağlayıcı emsal vardır.
• Transfer riski: ICE’ın kişiyi farklı bir Circuit’e taşıma ihtimali bulunmaktadır.
• Uzun veya hızla uzayan gözaltı: Hearing olmadan geçen süre, dosyanın özel koşullarıyla birlikte ciddi due process soruları doğurmaktadır.

Habeas başvurusu removal defense’ın yerini almaz. Federal habeas avukatı ile göçmenlik mahkemesindeki avukatın birlikte çalışması gerekebilir. Biri mevcut gözaltının hukuka uygunluğunu ele alırken, diğeri iltica, withholding, cancellation veya başka bir relief talebini savunur.

Kaynaklar ve İleri Okuma

1. 8 U.S.C. § 1225: Inspection by immigration officers
2. 8 U.S.C. § 1226: Apprehension and detention of aliens
3. 8 U.S.C. § 1231: Detention after a final removal order
4. 28 U.S.C. § 2241: Federal habeas corpus authority
5. Matter of Yajure Hurtado, 29 I&N Dec. 216 (BIA 2025)
6. Cunha v. Freden, No. 25-3141 (2d Cir. Apr. 28, 2026)
7. Lopez-Campos v. Raycraft, Nos. 25-1965 et al. (6th Cir. May 11, 2026)
8. Castañon-Nava v. DHS, No. 25-3050 (7th Cir. May 5, 2026)
9. Herrera Avila v. Bondi, No. 25-3248 (8th Cir. Mar. 25, 2026)
10. Alvarez v. Warden, No. 25-14065 (11th Cir. May 6, 2026)
11. Guerrero Orellana v. Moniz case documents and appellate updates
12. Buenrostro-Mendez v. Bondi, No. 25-20496 (5th Cir. Feb. 6, 2026)
13. Fifth Circuit en banc rehearing and vacatur order, Sosnava Rodriguez v. Ortega (July 10, 2026)
14. Banyee v. Garland, No. 22-2252 (8th Cir. Sept. 17, 2024)
15. Jennings v. Rodriguez, 583 U.S. 281 (2018)
16. Zadvydas v. Davis, 533 U.S. 678 (2001)
17. Laken Riley Act, Public Law 119-1 (Jan. 29, 2025)